Nucleaire Technologie in de 21ste Eeuw - Intro

reactorkuip zullen vormen (Figuur 14) , platgedrukt tot “waterstofvlokken” met een gemiddelde lengte van 12 tot 16 mm en “ de dikte van een sigarettenblaadje ” (cfr. www.fanc.fgov.be ). Dit laatste is eigenlijk irrelevant daar de mechanische sterkte hoedanook is aangetast, maar gelukkig blijken in dit geval de geïnduceerde scheuren/scheurtjes grosso modo laminair georiënteerd, waarbij ze quasi evenwijdig met de kromming van de wand van het reactorvat lopen. Het optreden van ‘hydrogen flakes’ (of ‘shatter cracks’) in stalen constructies is een historisch welbekend en uitgebreid bestudeerd fenomeen in de metallurgie. Het zijn in feite kleine – door waterstof geïnduceerde – brosse metaalbreuken(-jes), vooral rond insluitsels of onzuiverheden in het staal. Het is echter de eerste keer dat dit fenomeen ook wordt vastgesteld in de wanden van de reactorkuip van een werkende nucleaire centrale (illustratie: zie Figuur 15).

Figuur 15: Waterstofscheuren van RPV-staal (H. Pircher, J. Nuclear Engineering & Design, 1991) en microscopisch aanzicht breukoppervlak.

Naar aanleiding van deze ontdekking beslist het FANC, het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle, dat de kernreactoren van Doel 3 en Tihange 2 niet opnieuw mogen worden opgestart tot de exploitant Electrabel heeft kunnen aantonen dat de aanwezigheid van de fouten geen impact heeft op de integriteit en dus op de veiligheid van de reactorkuipen. Na het neerleggen van een eerste veiligheidsrapport beslist het FANC in mei 2013 dat beide reactoren terug mogen worden opgestart, hetgeen ook prompt gebeurt. In maart 2014 leveren echter bijkomende breuktaaiheidstesten van analoge reactormaterialen onverwacht negatieve resultaten op. De reactoren gaan terug dicht. In februari 2015 worden bovendien resultaten vrijgegeven van nieuwe UST-metingen die niet alleen aantonen dat er grotere scheuren zijn dan aanvankelijk aangenomen (tot 17,9 bij 7,2 cm), maar dat er ook veel meer zijn (13.047 in Doel 3 en 3.149 in Tihange 2). Tegelijkertijd rijst twijfel over een aantal hypotheses en verklaringen. Scheuren gegroeid of niet gegroeid ? – De grote vraag is of dergelijke grote scheuren (alsook dergelijk groot aantal) niet zou gedetecteerd geweest zijn bij de acceptatietesten na het vervaardigen van de reactorvaten, en dus: of het wel plausibel is aan te nemen dat al die scheuren al bestonden van bij het begin en niet zouden zijn gegroeid (of bijkomend ontstaan) tijdens de 30-jarige operatie van de reactor. Dit is steeds in twijfel getrokken door een aantal deskundigen en auteurs (waaronder de huidige) en mogelijke scheurgroei zou, bijvoorbeeld, kunnen ontstaan door de productie van nieuwe waterstof als kathodisch nevenproduct van corrosiereacties, als radiolyseproduct van het reactorwater, of nog via

20